X
|
| ||||||||||||||||
|
| ||||||||||||||||
فهرست مندرجات[مخفی شود] |
 |
استان کردستان |
|---|---|
| مرکز | سنندج |
| شهرستانها | بانه | بیجار | دیواندره | سروآباد | سقز | سنندج | قروه | کامیاران | مریوان |
| شهرها |
آرمرده | بابارشانی | بانه | بوئین سفلی | بیجار | چناره | دزج | دلبران | دهگلان | دیواندره | زرینه | سروآباد | سریشآباد | سقز | سنندج | شویشه | صاحب | قروه | کامیاران | کانیسور | مریوان | موچش | یاسوکند |
| نقاط دیدنی |
آرامگاه پیر شالیار | اورامان تخت | بازار سنندج | باغ آیتالله مردوخ | بقعه باباگرگر | چهلچشمه | دریاچه زریوار | دریاچه سد وحدت | سنگنبشته اورامان | شهر باستانی گروس | عمارت احمدزاده | عمارت خسروآباد | غار کرفتو | قلعه زیویه | گردشگاه آبیدر | مسجد آویهنگ | مسجد دومناره | مسجد نگل | موزه تاریخ طبیعی سنندج | موزه سنندج | |
| هتلهای استان کردستان | |
|---|---|
|
سنندج: هتل شادی، هتل هدایت، هتل جبار، هتل آبیدر، مهمانسرای فرهنگیان، مهمانسرای جهانگردی سنندج | |
|
 |
| جامعه و علوم اجتماعی > جغرافی > جغرافیای سیاسی |
 |
|
|
منطقه قزوین در سال ۱۳۷۵ از استان تهران جدا شد و به همراه تاکستان از استان زنجان تشکیل استان تازهای به نام استان قزوین را داد. مساحت این استان حدود ۱۵٬۸۲۰ کیلومتر مربع است و با استانهای مازندران، گیلان، همدان، زنجان، مرکزی و تهران همسایه است. این استان از استانهای لرزهخیز ایران است.
جمعیت استان قزوین طبق آمار سال ۱۳۸۴ برابر ۱٫۳ میلیون نفر است که از این تعداد ۸۵۰٬۰۰۰ نفر ساکن شهر قزوین هستند.
منطقهتاریخی رودبارالموت و رودبار شهرستان که تا سال ۱۳۷۳ با عنوان رودبار و الموت معروف بود، در قزوین واقع است.
استان قزوین یکی از مناطق عمده تولید فندق، انگور و کشمش در ایران است.
فهرست مندرجات[مخفی شود] |
این استان، بر پایه واپسین تقسیمات کشوری، دارای ۵ شهرستان، ۱۹ بخش، ۲۳ شهر، ۴۴ دهستان و ۱۵۴۷ روستا است. شهرستانهای قزوین، تاکستان، بوئین زهرا، آبیک و الوند پنج شهرستان موجود در این استانند.
 |
استان قزوین |
|---|---|
| مرکز | قزوین |
| شهرستانها | آبیک | البرز | بوئینزهرا | تاکستان | قزوین |
| شهرها |
آبگرم | آبیک | ارداق | اسفرورین | اقبالیه | الوند | آوج | بوئینزهرا | بیدستان | تاکستان | خاکعلی | خرمدشت | دانسفهان | رازمیان | سگزآباد | سیردان | شال | ضیاءآباد | قزوین | کوهین | محمدیه | محمودآباد نمونه | معلمکلایه | نرجه |
| نقاط دیدنی |
آبانبار سردار | آرامگاه حمدالله مستوفی | امامزاده حسین قزوین | امامزاده شکرناب | پیغمبرکوه | تپه باستانی خلهکوه | دروازه درب کوشک | دریاچه اوان | عمارت کلاهفرنگی | قلعه الموت | قلعه شمیران | گرمابههای آب معدنی آبگرم | مسجدالنبی قزوین |
بر اساس پیشنهاد وزارت کشور و مصوبه هیات دولت در سال ۱۳۸۱ روستاهای کوهین از توابع شهرستان قزوین و بیدستان از توابع دهستان شریف آباد در بخش البرز به شهر ارتقاء یافتند. به گزارش روابط عمومی استانداری قزوین ، ۱۳ روستا ، مزرعه و مکان از دهستان دشتابی شرقی از بخش دشتابی بویین زهرا انتزاع و به دهستان زهرای بالا از توابع بخش مرکزی این شهرستان الحاق شد. همچنین روستای ولد آباد به دهستان زهرای بالا و روستای مهدی آباد بزرگ به دهستان اقبال غربی و روستاهای سحن آباد و محمود آباد به دهستان زین آباد الحاق شدند . بر پایه ی همین گزارش روستای فروزان از دهستان زرین آباد به دهستان اک از توابع بخش اسفرورین ، روستاهای سوته کش ، شفیع آباد ، کشاباد علیا و سفلی به دهستان اقبال غربی و روستای کوچار به دهستان پیر یوسفیان الحاق شدند.[1]
میرزا محمدحسین سیفی قزوینی عمادُالکُتّاب، خوشنویس مشهور
دکتر علیاکبر صالحی
[[مهندس حسین لاچینی[2] ]]
فهرست مندرجات[مخفی شود] |
استان قم دارای مساحتی حدود 11238 کیلومتر مربع بر اساس آخرین تقسیمات کشوری در سال 1375، به مرکزیت قم دارای یک شهرستان و یک شهر به نام قم بوده است که پس از آن پنج سکونتگاه بنام جعفریه (گازران سابق)، کهک، قنوات (حاجی آباد لک های سابق)، سلفچگان و دستجرد تبدیل به شهر شده اند. در سال 1375 جعفریه داری 5404 نفر و کهک 2448 نفر، قنوات 6675 نفر و دستجرد 1094 نفر جمعیت داشتهاند .
وسعت این شهرستان برابر با وسعت استان قم میباشد و دارای 5 بخش، 10 دهستان و 363 آبادی دارای سکنه است. پنج بخش آن عبارت اند از: جعفرآباد، خلجستان، مرکزی، سلفچگان و کهک میباشد .
 |
استان قم |
|---|---|
| مرکز | قم |
| شهرستانها | قم |
| شهرها | |
| نقاط دیدنی |
بارگاه حضرت معصومه | بازار قم | باغ گنبد سبز | چهلاختران | حمام حاج عسگرخان | خانه قدیمی امام خمینی | خانه ملاصدرا | غار وشنوه | قلعه خورآباد | مدرسه فیضیه قم | مسجد جمکران | مسجد صرم |
آب و هوای قم در طبقه بندی اقلیمی کشور در زمره آب و هوای نیمه بیابانی (جزو اقلیم کویری و خشک) محسوب میشود چون نزدیک به منطقه بیابانی مرکز ایران است. تابستان های آن گرم و خشک و زمستان های آن کم و بیش سرد است اختلاف دمای سالانه نسبتاً زیاد و در اغلب اوقات خشکی هوا غلبه دارد. علیرغم آب و هوای خشک و نیمه بیابانی این استان مناطق خوش آب وهوایی اطراف شهر قم وجود دارد که برخوردار از آب و هوای سرد کوهستانی بوده و محل مناسبی برای گذران تعطیلات و ایام گرم سال میباشد.
جمعیت شهرستان قم در سال 1375 برابر با 853044 نفر بوده است که 16/91 درصد آن در نقاط شهری ساکن میباشد. درقم طوایف (زند، گائینی، شاهسون، لک و...) زندگی میکنند.
فهرست مندرجات[مخفی شود] |
استان تهران دارای ۱۳ شهرستان، ۴۴ شهر و ۷۸ دهستان است:
 |
|
|---|---|
| بخشها | شهرستان اسلامشهر |
| مرکزی | |
| چهاردانگه | |
| بخشها | شهرستان پاکدشت |
| مرکزی | |
| شریفآباد | |
| بخشها | شهرستان تهران |
| مرکزی | |
| آفتاب | |
| بخشها | شهرستان دماوند |
| مرکزی | |
| رودهن | |
| بخشها | شهرستان رباطکریم |
| مرکزی | |
| گلستان | |
| بوستان | |
| بخشها | شهرستان ری |
| مرکزی | |
| فشاپویه | |
| کهریزک | |
| بخشها | شهرستان ساوجبلاغ |
| مرکزی | |
| طالقان | |
| چندار | |
| چهارباغ | |
| بخشها | شهرستان شمیرانات |
| رودبار قصران | |
| لواسانات | |
| بخشها | شهرستان شهریار |
| مرکزی | |
| قدس | |
| ملارد |
اخترآباد | بیبیسکینه | ملارد |
| بخشها | شهرستان فیروزکوه |
| مرکزی | |
| ارجمند | |
| بخشها | شهرستان کرج |
| مرکزی | |
| اشتهارد | |
| آسارا | |
| بخشها | شهرستان نظرآباد |
| مرکزی | |
| تنکمان | |
| بخشها | شهرستان ورامین |
| مرکزی | |
| جوادآباد | |
| پیشوا | |
| قرچک | |
| فهرست روستاهای استان تهران |
جستار وابسته: فهرست روستاهای قدیمی پیرامون تهران
مناطق محبوب گردشگران طبیعت در استان تهران:
| طبیعتگردی در استان تهران | |
|---|---|
|
آبشار پیچ آدران | آبشار دوقلو | آبشار لار | آبعلی (پیست اسکی و چشمه) | ارنگه | اوشان-فَشَم | اوین | پناهگاه پلنگچال | پناهگاه شیرپَلا | جاجرود | چشمه قلعه دختر | چشمه معدنی البرز | چشمه معدنی شاهدشت | دربند | درکه | دره جاده چالوس | دره کن - سولقان | دریاچه تار و ممج | دریاچه سد امیرکبیر | دریاچه سد لار | دریاچه سد لَتیان | رودخانه کرج | طالقانرود | غار بورنیک | غار بیوک آقا | غار رودافشان | غار گل زرد | غار یخ مراد | فرحزاد | قله کُلَکچال | کردان | کوه دماوند | واریان | |
استان تهران در جنوب شرقی مرکز رشته کوههای البرز که در شمال ایران از آذربایجان تا خراسان با جهت غربی- شرقی کشیده شده، قرار دارد. رشته کوههای البرز به سه دیواره تقسیم میشود:
علاوه بر این سه دیوار کوهستانی، در جنوب و شرق دشت تهران کوههایی با ارتفاع کمتر وجود دارند که مهمترین آنها کوههای حسنآباد و نمک در جنوب و بیبی شهربانو و القادر در جنوب شرقی و ارتفاعات قصرفیروزه در شرق است.
در نواحی مختلف استان تهران به علت موقعیت ویژه جغرافیایی، آب و هوای متفاوتی شکل گرفته است. سه عامل جغرافیایی در ساخت کلی اقلیم استان تهران نقش مؤثری دارند:
کویر یا دشت کویر: مناطق خشک مانند دشت قزوین، کویر قم و مناطق خشک استان سمنان که مجاور استان تهران قرار دارند، از عوامل منفی تأثیرگذار بر هوای استان تهران هستند و موجب گرما و خشکی هوا، همراه با گرد و غبار میشوند.
رشته کوههای البرز: این رشته کوهها موجب تعدیل آب و هوا میشود.
بادهای مرطوب و باران زای غربی: این بادها نقش مؤثری در تعدیل گرمای سوزان بخش کویری دارند، ولی تأثیر آن را خنثی نمیکنند.
استان تهران را میتوان به سه بخش اقلیمی زیر تقسیم کرد:
هوای تهران در مناطق کوهستانی دارای آب و هوای معتدل و در دشت، نیمه بیابانی است. تهران در مرز شرایط جوی بری و اقیانوسی قرار گرفته و تمایل آن به موقعیت بری بیشتر از وضعیت اقیانوسی است.
وجود رودخانههای دایمی مانند رودخانه کرج، رودخانه جاجرود، رود لار، حبله رود، رود شور یا ابهر رود و طالقان رود موجب شده تا استان تهران از لحاظ منابع آب کمبودی نداشته باشد. بیشترین رودخانههای استان از کوههای البرز سرچشمه میگیرند. در استان تهران قناتهای متعددی وجود داشته که در گذشته نه چندان دور در تأمین آب مورد نیاز مناطق شهری و روستایی سهم بسزایی داشته اند. لیکن امروزه با استفاده از امکانات آب لوله کشی که از سدهایی چون سد امیرکبیر، لتیان و لار تأمین میشود، آب قناتها و چشمهها فقط برای کشاورزی و آبیاری مصرف میشود و فقط بعضی چشمه ها، به ویژه چشمههای آب معدنی که بیشتر در شمال شرقی استان متمرکزند، اهمیت سابق خود را حفظ کرده اند. مهمترین این چشمهها عبارتاند از: چشمه اعلا دماوند، چشمه قلعه دختر، چشمه آب علی هراز، چشمه وله در گچسر، چشمه شاه دشت کرج، چشمه علی در شهرری، چشمه تیزآب، چشمه گله گیله و....
منطقه تهران که در شمال غرب فلات مرکزی ایران قرار گرفته از زمانهای دور و ادوار پیش از تاریخ منطقهای مسکونی بوده و ردپای فرهنگهای پیش از تاریخی را در گوشه و کنار آن میتوان سراغ گرفت. بررسیها و کاوشهای باستانشناسی از یک سده قبل تا به امروز بسیاری از مراکز فرهنگی در دشت تهران را مشخص و معلوم ساخته و نشان میدهد که این دشت حداقل از نیمه دوم هزاره دوم (عصر آهن) تا به امروز مسکونی بوده است. از زمانی که شهر تهران در سال ۱۲۰۰ ه.ق توسط آقامحمدخان قاجار به پایتختی ایران برگزیده شد تا به امروز حوادث بی شماری را به خود دیده است. نگاهی میاندازیم به تهران تاریخی از گذشتههای دور تاکنون:
ری: ری یکی از نقاط باستانی ایران با آثاری از هزارههای چهارم و پنجم قبل از میلاد است. درباره پیدایش شهر باستانی ری، مانند دیگر شهرهای باستانی، افسانههای متفاوتی وجود دارد. بنای آن گاه به شیث بن آدم(ابوالبشر) نسبت داده میشود که منوچهر آن را از نو ساخته است و گاه به هوشنگ پسرکیومرث.
واژه ری به صورت (RAGHA) در وندیداد، فرگرد اول، یسنا ۱۹، پاره ۱۸ و (RAGA) در سنگ نبشته بیستون و به صورت (RHAGOE)، (RAGAU)، (RHAGA)، (RHAGEIA)، (RAGES) راگس و راجس و (RAI) سریانی، (RE) ارمنی، و بصورت (RAI)، (RAGH) پهلوی آمده است. در کتاب عهده عتیق کتاب دوم پادشاهان، باب ۱۷، بند ۶ و باب ۱۸، بند ۱۱ از ری یاد شده است و نیز نام ری در آثار یونانی و لاتین و سنگ نبشتههای باستانی (کتیبه داریوش بزرگ) بر جای مانده است.
نام ری از دوره ساسانیان به بعد بر این شهر گذاشته شد و مردم با آمدن سپاهیان اسلام به دین اسلام گرویدند. در دوره اسلامی ری پناهنگاه فرمانداران بنیامیان بود. بر پایه اسناد و مدارک تاریخی، با آن که شهر ری بر اثر زلزلههایی چند (چون زلزله ۲۳۶ ق/ ۸۵۰ یا ۸۵۱ م) ویران شد و یورش ترکان نیز بر آن آسیبهای فراوان وارد آورد، همچنان پایدار ماند. ری در سال ۶۱۷ ه.ق مورد حمله وحشیانه مغولان قرار گرفت و علاوه بر قتلعام مردم بناهای آن نیز با خاک یکسان شد. ری اندکی بعد از آن دوباره رو به آبادانی گذاشت و بار دیگر در سال ۷۸۶ ه.ق به وسیله سپاهیان تیمور به ویرانهای بدل شد و از آن به بعد روی آبادانی به خود ندید.
ورامین: علاوه بر تپهها و محوطههای تاریخی مربوط به قرون پیش از میلاد، آثار فراوانی از قرون هفتم و هشتم ه.ق در این شهرستان دیده میشود. آبادانی ورامین پس از ویرانی ری توسط مغولان و تیموریان شروع شد. مردم ری پس از خرابی این شهر به ورامین نقل مکان کردند. این شهر همواره یکی از مراکز تجمع شیعیان بوده است. ورامین امروزه یکی از شهرهای بزرگ استان تهران به شمار میرود و به عنوان یکی از شهرکهای اقماری مطرح بوده است.
کرج: این شهرستان در غرب شهر تهران قرار گرفته و دارای آثار تاریخی بسیار است. آبادانی و توسعه کرج در دوره قاجار و پس از آن صورت گرفت. کاخ سلیمانیه نیز به دستور فتحعلی شاه در آنجا ساخته شد.
دماوند: در کتیبه شاپور و کتیبه پایکولی از زمان نرسی(۲۹۳-۳۰۲ م) از ساتراپهای دماوند نام برده شده است. چند دهه قبل نزدیک شهر دماوند دو ظرف سفالین قرمز رنگ بدون پایه به طور اتفاقی به دست آمد، قسمتی از ظرف به شکل سر گوزن بود و نیز در همین مکان دو سکه از فرهاد دوم(۱۳۸ پ.م) و مهرداد دوم(۸۸-۱۲۳ پ.م) اشکانی کشف شد. همچنین روی یک مهر ساسانی که در دماوند کشف شد، نام دمباوند حک شده است. این مهر اکنون در موزه کلکته نگهداری میشود. در متون اسلامی نیز نام این محل به صورت دنباوند آمده است. شاهنامه فردوسی را میتوان در شمار اسناد قدیمی که از دماوند نام برده است، به شمار آورد. فردوسی بارها از این شهر در شاهنامه نام برده و کوه دماوند را آشیانه سیمرغ، آموزنده زال پدر رستم دانسته است. دماوند در سال ۳۰ه.ق در زمان خلافت عثمان به دست مسلمانان فتح شد.
تهران: تاریخ افسانهای تهران به «شیث بنآدم» و «هوشنگ پیشدادی» میرسد. در عهد ساسانیان کیش زرتشت در ری رواج یافت و چندین آتشگاه بزرگ در شمال و جنوب تهران ایجاد شد. آتشگاه نخستین قصران در فاصله ۳۰ کیلومتری مرکز تهران رو به روی یکی از ارتفاعات کوه توچال قرار داشت.
در فرهنگ آنندراج آمده است: «شهر تهران در قسمت جنوبی شهر حالیه تهران بنا شده و خانههای پستی داشتند که شبیه به غار ولی به تدریج از طرف شمال توسعه یافت و منازل را بیشتر به سرچشمه قنوات نزدیک کردهاند.»
در کتاب «تهران عصر ناصری» آمده است: تهران قبل از قرن شش ه.ق یکی از روستاهای ناچیز و کماهمیت بود و شهر ری که تقریباً در شش کیلومتری تهران قرار داشت، کانون عظیم تمدن و فرهنگ قدیم این خطه به شمار میرفت. تا این که با هجوم ویرانگر مغول، جنگهای داخلی، کشمکشهای مذهبی و تفرقه اندازیهای فرقههای مذهبی و... ری رو به ویرانی نهاد.
در کتاب «عجایبالبلدان» آمده است: تهران قریهای است معظم و ولایت ری دارای باغات زیاد به اشجار و ثمرات خوب و فراوان و سکنه در خانههای سرداب مانند به سر میبرند که هر قدر محصور بودنشان امتداد یابد به سبب کثرت آذوقه که از فرط احتیاط ذخیره کردهاند آسودهاند... و دائماً به سلطان عصر یاغی و با عساکر او در کارزار و زد و خوردند، مالیات خود را به مسکوک نمیپردازند، بلکه در عوض نقود رایج خروس و مرغ میپردازند.
تا حمله مغول، هنوز هم تهران به صورت قریهای نه چندان معتبر باقی مانده بود و مانند دیگر قراء ری، زیر نظر خوارزمشاهیان اداره میشد. «یاقوت حموی» سیاح بزرگ عرب هنگام فرار از دست مغولان در سال ۶۱۷ ه.ق از این قریه یاد کرده است.
با سکونت اهالی ری پس از زلزلههای متناوب و نیز حمله مغولان، تهران به تدریج از شکل روستا بیرون آمد و به شهرکی تبدیل شد که دارای چهار امامزاده و چند بقعه متبرکه بود. به عنوان اولین امامزادههای تهران باید از امامزاده زید، یحیی، اسماعیل و سیدنصرالدین نام برد. در این دوره کشاورزی و باغداری توسعه پیدا کرد و این امر نظر مهاجمان و ساکنان روستاهای اطراف تهران را به خود جلب کرد. این وضع تا پایان دورههای ترکمانان و اوایل صفویان دوام یافت.
مرکز این استان شهر کرمانشاه است که دارای حدود ۷۶۵٬۰۷۵ نفر جمعیت است [2] که ۱٬۴۱۰ متر از سطح دریا ارتفاع دارد.
اين استان در گذشته يكی از مراكز ساسانیان بودهاست و از همین دوره آثار بسیار زیاد و ارزشمندی در این استان مانند تاق بستان،كتيبه بيستون و معبد آناهيتا باقی ماندهاست و در طی سدههای گوناگون نیز به دلیل جایگاه ویژه راهبردی این شهر دارای اهمیت ویژهای بودهاست. امروزه نیز از مهمترین شهرهای غرب ایران به شمار میرود.
کرمانشاه را از دید گوناگونی آب و هوائی و قومی و مذهبی هند ایران لقب دادهاند چرا که از لحاظ آب و هوایی دارای چهار فصل در یک زمان است برای نمونه قصر شیرین دارای آب و هوای گرم و سنقر و پاوه دارای آب و هوای سرد و کرمانشاه دارای آب و هوای معتدل هستند در این استان قومیتهای کرد, لک, فارس, ترک و عرب در کنار هم زندگی میکنند. از دیدگاه مذهبی نیز دارای گونه گونی بسیار زیادی است. به طور مثال پیروان کیشهای شیعه، سنی، اهل حق (یارسان)، مسیحی (ارمنی)، آشوری، و یهودی در این استان در کنار هم زندگی آشتی آمیزی دارند.
اکثریت مردم کرمانشاه به زبان کردی و [فارسی] صحبت میکنند.
یکی از مهمترین آثار این استان سنگنگاره بیستون است که بزرگترین سند به جا مانده از روزگار هخامنشیان به شمار میرود و به سه زبان توسط داریوش بزرگ شاهنشاه هخامنشی بر کوه اسطورهای بیستون حک شدهاست. افزون براین بیستون نماد مهر است چرا که از خود گذشتگی فرهاد، نام این کوه را با عشق جاودانه شیرین و فرهاد که الهام بخش بسیاری از نویسندگان و سرایندگان نامدار ایران همچون نظامی گنجوی بوده درهم سرشتهاست. از همین رو یکی از القاب مهم شهر کرمانشاه (خاک عشق) است.
فهرست مندرجات[مخفی شود] |
استان کرمانشاه از ۱۴ شهرستان تشکیل شدهاست.
 |
استان کرمانشاه |
|---|---|
| مرکز | کرمانشاه |
| شهرستانها | اسلامآباد غرب | پاوه | ثلاث باباجانی | جوانرود | دالاهو | روانسر |سرپل ذهاب | سنقر | صحنه | قصر شیرین | کرمانشاه | کنگاور | گیلان غرب | هرسین |
| شهرها |
ازگله | اسلامآباد غرب | باینگان | بیستون | پاوه | تازهآباد | جوانرود | حمیل | رباط | روانسر | سرپل ذهاب | سرمست | سطر | سنقر | سومار | صحنه | قصر شیرین | کرمانشاه | کرند | کنگاور | کوزران | گهواره | گیلان غرب | میانراهان | نودشه | نوسود | هرسین | هلشی |
| نقاط دیدنی |
آبشار دربند | بقعه بابایادگار | بیستون | تالاب مشیدان | تکیه معاونالملک | چهارطاقی | ریجاب | سراب روانسر | سراب نیلوفر | طاق بستان | غار پرو | غار قوریقلعه | قلعه یزدگرد | کاخ ساسانی قصر شیرین | گوردخمههای اسحاقوند | مجسمه هرکول | مسجد عمادالدوله | نیایشگاه آناهیتا |
آثار تاریخی استان کرمانشاه را محوطه تاریخی تاقبستان، مجموعه تاریخی بیستون، نیایشگاه آناهیتا، طاق گرا ، قلعه یزدگرد، آنوبانینی، دکان داود، چهارطاقی، بقعه مالک، کاروانسرای ماهیدشت، دخمه مادها (معروف به شیرین و فرهاد) ، دخمه اسحاقوند و گودین تپه تشکیل میدهند.
از دوران پيش از تاريخ نيز آثار مهمي از دوران پارينه سنگي در بيستون يافت شده كه مربوط به غارهاي شكارچيان، غار مرخرل، و مرتاريك است.علاوه بر اين در غار دو اشكفت در شمال شهر كرمانشاه نيز آثار سكونت انسانهاي پارينه سنگي مياني يافت شده است. قديميترين بقاياي استخواني انسان ريختهاي پارينه سنگي كه در ايران يافت شده مربوط به بيستون است. اين قطعه شامل بخشي از يك استخوان ساعد است و در كاوشهاي غار شكارچيان در سال 1949 بوسيله كارلتن كوون بدست آمده است.
آثار فرهنگی استان کرمانشاه را بازار کرمانشاه، تکیه معاون الملک، تکیه بیگلربیگی، بقعه بابا یادگار، اویس قرنی، مقبره احمدبن اسحاق قمی، امامزاده احمدبن محمدباقر و مجسمه ی هرکولوآرامگاه میرعبیدالله، مسجد عمادالدوله و سایر مساجد کهن و زیبا تشکیل میدهند.
از آثار طبیعی استان کرمانشاه میتوان به کوهستانهای دالاهو و شاهو،پراو بیستون دالاخانی امروله، جنگلهای مرخیل پاوه، چهار زبر، جنگلهای دالاهو سرابها(چشمه های بسیار بزرگ) تاقبستان و سراب نیلوفر،سراب در بند صحنه،چشمه سهراب، سراب گزنهله، سراب فش کنگاور،سراب یاوری، سراب قنبر،سراب نجوبران،سراب هرسینف تالاب هشیلان،غارها قوری قلعه وغار کاوات، غار پراو، پناهگاه حیاتوحش بیستون و ورمنجه، قلاجه،دشتهای بیستون و ماهیدشت، دشت کنگاور، دشت کرند اشاره کرد.
قدمت آن به ۲۰۰۰ سال پیش از میلاد میرسد. این شهر امروزه دارای فرودگاه فعال بین المللی است.
در مورد نام این شهر روایتهای گوناگونی بیان شده است برپایه منابع و متون کهن نام اصلی این شهر «چیچست» بودهاست. نام ارومیه از دو واژه «اور+میه» تشکیل یافته است که «اور» به معنی جا و مکان و «میه» به زبان آشوری یعنی آب.[1][2]
ارومیه در جلگه گسترده و سرسبزی به درازای ۷۰ کیلومتر و به پهنای ۳۰ کیلومتر واقع شده که اطراف آن تا کیلومترها پوشیده از باغات انگور و سیب و کشتزار است. دریاچه ارومیه در شرق و دریاچه مارمیشلو در غرب این شهر قرار دارد. این شهر به علت آب و هوای معتدل و داشتن مناظر زیبا یکی از شهرهای گردشگری ایران است. جمعیت این شهرستان ۷۲۵۰۰۸ نفر میباشد[نیاز به ذکر منبع] و جمعیت شهر در سال 2005 787254[3] پیشبینی شدهاست. بلندی آن از سطح دریا ۱۲۶۷ متر است.
 |
|
|---|---|
| مرکز | ارومیه |
| شهرستانها |
ارومیه | اشنویه | بوکان | پیرانشهر | تکاب | چالدران | خوی | سردشت | سلماس | شاهیندژ | ماکو | مهاباد | میاندوآب | نقده |
| شهرها |
ارومیه | اشنویه | آواجیق | ایواوغلی | باروق | بازرگان | بوکان | پلدشت | پیرانشهر | تازهشهر | تکاب | چهاربرج | خوی | ربط | سردشت | سرو | سلماس | سیلوانه | سیمینه | سیهچشمه | شاهیندژ | شوط | فیرورق | قرهضیاءالدین | قوشچی | کشاورز | گردکشانه | ماکو | محمدیار | محمودآباد | مهاباد | میاندوآب | میرآباد | نالوس | نقده | نوشین | |
| نقاط دیدنی |
آبشار شلماش | بازار خوی | پل قطور | پیست اسکی خوشاکو | تپه حسنلو | تخت سلیمان | دخمه سنگی فرهاد | دریاچه ارومیه | دژ بسطام | سد زرینهرود | غار سهولان | غار فخریگاه | فقرگاه | قرهکلیسا | کاخ و موزه باغچهجوق | کتیبه کلهشین | کلیسای ننهمریم | گردشگاه بند | گردشگاه سیر | مسجد سردار | موزه ارومیه |
یزد منطقهای خشک و بیابانی است.
گروه بزرگی از زرتشتیان ایران در استان یزد زندگی میکنند.
فهرست مندرجات[مخفی شود] |
به دلیل خشکی آب و هوا و اندک بودن میزان بارندگی بین استانهای ایران کمترین اراضی کشاورزی در یزد قرار دارد. عمده محصولات کشاورزی یزد شامل خرما-پسته و گندم است. به علت کمآبی این استان بیشتر جنبه صنعتی دارد.
استان یزد استانی صنعتی است که صنعت بافندگی آن از شهرت زیادی برخوردار است. صنعت شیرینیسازی در استان یزد از قدمتی دیرینه برخوردار است و محصولات آن صاحب شهرتی شدهاند که از مرزهای ایران فراتر رفته است. مهمترین شیرینیجات یزدی با نامهای قطاب، پشمک و باقلوا شهرت دارند.
بیشترین تولیدات واحدهای صنعتی شهر را منسوجات، کاشی و سرامیک و فرش ماشینی تشکیل میدهد. واحدهای صنعتی استان یزد عمدتاً در شهرکهای صنعتی یزد و میبد متمرکز شدهاند. همچنین یزد دارای معادن زیادی است که مهمترین آنها معدن سنگ آهن چادرملو و چغارت و معدن سرب و روی کوشک هستند. معادن غنی اورانیوم نیز در اواخر دهه ۸۰ در منطقه ساغند یزد کشف شدهاست. [نیاز به ذکر منبع] جمعیت استان یزد در سرشماری سال ۱۳۷۵ حدود 900 هزار نفر ثبت شدهاست. هم اینک برق استان یزد توسط شرکت برق منطقه ای یزد که از سال 1368 تأسیس گردیده است تامین می شود . این شرکت با فروش بیش از52 درصد از فروش کل خود در سال به مشترکین صنعتی ( بالغ بر 3 میلیارد کیلووات ساعت انرژی در سال 85 )سهم مهمی را در صنعتی شدن استان ایفا نموده است . بنابراين این استان را می توان به عنوان یک قطب صنعتی کشور ایران محسوب نمود.
استان يزد از سرزمينهای تاريخی است که در ميان ايالتهای قديمی و بزرگ پارس، اصفهان، کرمان و خراسان قرار داشته است. آبادی نشينی در اين منطقه از قدمت طولانی برخوردار است. اين سرزمين از گذرگاههای مهم در ادوار تاريخی محسوب میشده است. اين ناحيه در دوره هخامنشيان از راههای معتبر موسسه های راهداری، مراکز پستی و چاپاری برخوردار بوده است. راهداری در يزد قديم چنان اهميتی داشت که خاندان آل مظفر از منصب راهداری ناحيه ميبد به پادشاهی رسيدند. با اینهمه اين استان از درگيريها و جنگهای تاريخ کشور ايران تا حدودی ايمنی داشته است. صعبالعبور بودن راهها به همراه محدوديت منابع آبی مانع عمده تسخير اين منطقه توسط بعضی از حکومتهای بزرگ و کوچک حاشيه و پيرامون اين منطقه در طول تاريخ بوده است.
وجود آثاری از مهر و آناهيتا، ايساتيس و هخامنشی و زندان اسکندر و برج و بارو و کهن درهای بزرگ و عظيم و پناهگاههای متعدد و موبدان و سران ساسانی و ابنيه و يادگارهای بعد از اسلام نظير مساجد و امامزادهها و مزارها نشانگر فرهنگ و تمدن قبل و بعد از دوره اسلامی بوده است.
مقبرهسیدرکن الدین - مقبره سید شمس الدین - آب انبار شش بادگیر - آتشکدهُ یزدان - میدان امیر چخماق - باغ گلشن طبس - پیر سبز چک چک - خانه ی لاری ها - دخمه ی زرتشتیان - رباط ساغند - زندان اسکندر -سرو کهن ابرکوه - غار چهار طاقی - قلعه ی مروست - قلعه ی ندوشن - مسجد جامع کبیر یزد -مسجد ريگ مجومرد(قرن هشتم اين مسجد تا سال 1369 شمسي در زير رشن مدفون بود ودر انسال كشف شد) -مجموعه باغ وزير حجت اباد رضوانشهر مسجد شاه ولی - میدان و حمام خان - باغ دولت آباد - مسجد فهرج.
همچنین از مناطق خوش آب وهوای استان مهریز، تفت، ده بالا، طزرجان و غربالبیز هستند.
 |
استان یزد |
|---|---|
| مرکز | یزد |
| شهرستانها | ابرکوه | اردکان | بافق | تفت | خاتم | صدوق | طبس | مهریز | مِیبُد | یزد |
| شهرها |
ابرکوه | احمدآباد | اردکان | اشکذر | بافق | بهاباد | تفت | حمیدیا | خضرآباد | دیهوک | زارچ | شاهدیه | طبس | عشقآباد | عقدا | مروست | مهردشت | مهریز | میبد | ندوشن | نیر | هرات | یزد |
| نقاط دیدنی |
آبانبار ششبادگیر | آتشکده یزدان | امیرچقماق | باغ گلشن طبس | پیر سبز چکچک | خانه لاریها | دخمه زرتشتیان | رباط ساغند | زندان اسکندر | سرو کهن ابرکوه | غار چهارطاقی | قلعه مروست | قلعه ندوشن | مسجد جامع کبیر یزد | مسجد شاهولی | میدان و حمام خان |
 |
استان مرکزی |
|---|---|
| مرکز | اراک |
| شهرستانها |
آشتیان | اراک | تفرش | خمین | دلیجان | زرندیه | ساوه | شازند | کمیجان | محلات |
| شهرها |
اراک | آستانه | آشتیان | پرندک | تفرش | توره | خمین | خنداب | داودآباد | دلیجان | رازقان | زاویه | ساوه | سنجان | شازند | غرقآباد | فرمهین | قورچیباشی | کرهرود | کمیجان | مأمونیه | محلات | میلاجرد | نراق | نوبران | نیمور | هندودر |
| نقاط دیدنی |
آتشکده خورهه | آرامگاه پرفسور حسابی | بازار اراک | گلستانهای محلات | تپه تاریخی آوه | خانه خمینی | روستای هزاوه | سد پانزده خرداد | سراب عمارت | غار چالنخجیر | غار آزادخان | قلعه مستوفیالممالک | کاروانسرای دودهک | مجموعه تاریخی نراق | مدرسه سپهدار | مسجد ششناوه | یخچال مهدیآباد |
در اکثر شهرستانهای استان مرکزی صنایع مختلف دستی وجود دارند که عمدتاً خاص عشایر منطقهاند. عشایری که در محدوده استان زندگی میکنند، بومی منطقه نیستند و اکثر آنها از نواحی دیگر به این منطقه مهاجرت کرده و سکنی گزیدهاند. مهمترین گروههای ایلی استان شامل شاهسونها، ایل کله کویی، ایل میش مس (مست)، ایل خلج، ایل راوه و ایل کرد (کلهر) هستند که به ویژه زنان و دختران انواع صنایع دستی را تولید میکنند.مهمترین صنعت دستی استان فرش است که فرش ساروق از شهرتی جهانی برخوردار است. علاوه بر آن گیوه که نوعی پاپوش دستدوز تولید شده از نخهای قالیست از جمله صنایع دستی در خور توجه این استان است که در سنجان و وفس تولید میشود.
 |
|
|
|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
© 2004 Web Development Group |
|
صنعت و معدن
- معدن
معادن فعال استان كرمان به ترتيب اهميت عبارتند از :
معادن مس ، ذغالسنگ - ، سنگ آهن ، كرئميت
سنگهاي تزئيني و ساختماني ( ستگ آهن- گچ -شن و ماسه )
مواد معدني شيميايي مانند باريت ، نمك ، سولفات سديم
مجوزهاي معدني
طبق آمار و اطلاعات موجود تا پايان سال 1383 در استان كرمان ، توسط سازمان صنايع و معادن استان تعداد 12 فقره گواهي اكتشاف صادر گرديده كه نسبت به سال 1381 ، نزديك به 92 درصد كاهش يافته است . در سال 1383 تنها در 6 شهرستان استان گواهي اكتشاف صادر گرديده كه بيشترين گواهي اكتشاف صادر شده با 4 فقره مربوط به شهرستان سيرجان و كمترين گواهي متعلق به شهرستان هاي بم و كرمان با يك فقره بوده است . سرمايه ثابت و اشتغال ايجاد شده از اكتشاف اين واحدها در كل استان به گونه اي است كه با سرمايه 6718 ميليون ريال معادل 60 فرصت شغلي به وجود آمده است .
تعداد پروانه هاي بهره برداري صادره در استان تا پايان سال 1383 معادل 148 فقره بوده كه نسبت به سال گذشته (1382) بالغ بر 4/1 درصد افزايش يافته است . اين معادن با سرمايه ثابت 766373 ميليون ريال موجبات اشتغالزايي 24974 نفر را فراهم كرده اند .
تعداد 18 فقره پروانه بهره برداري در سال 1383 صادر گرديده است كه بيشترين پروانه هاي صادر شده با 2/22 درصد مربوط به شهرستان كرمان مي باشد . از كل پروانه هاي بهره برداري صادر شده معادل 2/12 درصد آن با سرمايه 40416 ميليون ريال و اشتغال 183 نفر مربوط به سال 1383 مي باشد كه در اين سال به ازاي هر نفر نيروي كار نزديك به 221 ميليون ريال سرمايه گذاري صورت گرفته است .
شركت هاي تعاوني معدني
بنا به گزارش سازمان صنايع و معادن استان ، در سال 1383 تعداد 42 شركت تعاوني معدني با سرمايه 57687 ميليون ريال و 464 نفر شاغل در سطح استان وجود داشته است . شهرستان كرمان بالغ بر 52 درصد از تعداد شركت هاي تعاوني معدني را به خود اختصاص داده كه با 50 درصد از كل شاغلان و 48 درصد از كل سرمايه در رديف نخست استان قرار گرفته است . گفتني است كه در سال 1383 تعداد شركت هاي تعاوني معدني در استان نسبت به سال 1382 به ميزان 5/12 درصد كاهش يافته است . همچنين تعداد شاغلان و سرمايه ايجاد شده در شركت هاي مزبور نسبت به سال 1382 به ترتيب در حدود 55 و 68 درصد كاهش را نشان مي دهد .
شاخص هاي معدني استان كرمان به تفكيك شهرستان :1383
| شهرستان | گواهي اكتشاف صادره تا پايان سال 1383 | پروانه بهره برداري صادره تا پايان سال 1383 | پروانه بهره برداري صادره در سال 1383 | ||||||
| تعداد(فقره) | سرمايه ثابت (ميليون ريال) | اشتغال (نفر) | تعداد(فقره) | سرمايه ثابت (ميليون ريال) | اشتغال (نفر) | تعداد(فقره) | سرمايه ثابت (ميليون ريال) | اشتغال (نفر) | |
|
بافت |
- |
- |
- |
18 |
109197 |
1164 |
2 |
4701 |
22 |
|
بردسير |
- |
- |
- |
2 |
7124 |
23 |
1 |
2262 |
8 |
|
بم |
1 |
150 |
5 |
4 |
2454 |
38 |
1 |
1972 |
8 |
|
جيرفت |
- |
- |
- |
2 |
3770 |
19 |
2 |
4085 |
24 |
|
راور |
2 |
3974 |
10 |
5 |
113800 |
940 |
1 |
1716 |
10 |
|
رفسنجان |
2 |
55 |
10 |
15 |
244045 |
4692 |
- |
- |
- |
|
زرند |
- |
- |
- |
23 |
127963 |
13573 |
1 |
1551 |
9 |
|
سيرجان |
4 |
2180 |
20 |
28 |
73050 |
2017 |
3 |
11486 |
42 |
|
شهربابك |
2 |
290 |
10 |
6 |
6499 |
55 |
2 |
3567 |
16 |
|
عنبرآباد |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
|
كرمان |
1 |
69 |
5 |
34 |
35756 |
316 |
4 |
6105 |
33 |
|
كوهبنان |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
|
كهنوج |
- |
- |
- |
11 |
42715 |
2137 |
1 |
2971 |
11 |
|
منوجان |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
|
|
جمع كل |
12 |
6718 |
60 |
148 |
766373 |
24974 |
18 |
40416 |
|
مأخذ : سازمان صنايع و معادن استان كرمان
شاخص هاي معدني استان كرمان به تفكيك شهرستان :1383
| شهرستان | شركت | شاغلان (نفر) | سرمايه (ميليون ريال) | |||
| تعداد | سهم(درصد) | مقدار | سهم(درصد) | مقدار | سهم(درصد) | |
|
بافت |
3 | 1/7 | 37 | 8 | 3717 | 4/6 |
|
بردسير |
- | - | - | - | - | - |
|
بم |
1 | 4/2 | 14 | 3 | 32 | 05/0 |
|
جيرفت |
- | - | - | - | - | - |
|
راور |
2 | 8/4 | 23 | 5 | 2993 | 2/5 |
|
رفسنجان |
- | - | - | - | - | - |
|
زرند |
1 | 4/2 | 12 | 6/2 | 777 | 3/1 |
|
سيرجان |
12 | 5/28 | 143 | 7/30 | 22454 | 9/38 |
|
شهربابك |
1 | 4/2 | 4 | 9/0 | 101 | 2/0 |
|
عنبرآباد |
- | - | - | - | - | - |
|
كرمان |
22 | 4/52 | 231 | 8/49 | 27613 | 9/47 |
|
كوهبنان |
- | - | - | - | - | - |
|
كهنوج |
- | - | - | - | - | - |
|
منوجان |
- | - | - | - | - | - |
|
جمع كل |
42 | 100 | 464 | 100 | 57687 | 100 |
مأخذ : سازمان صنايع و معادن استان كرمان
- صنعت
بهره مندي از توليدات محصولات كشاورزي ويژه و خاص نظير پسته ، خرما ، مركبات و غيره كه زمينه را براي توسعه صنايع تبديلي به خوبي فراهم مي نمايد ، برخورداري از مناطق ويژه اقتصادي ، كه قادر است بستر و زمينه پذيرش صنعت را به خوبي ايجاد كند و توانمنديهاي فوق العاده معدني در استان كرمان كه بستر لازم را جهت ايجاد و توسعه صنايع معدني به خوبي فراهم مي كند ، همه پتانسيل هاي مناسبي است تا موجبات توسعه صنعتي استان را بيش از پيش مهيا سازد .
آمار و اطلاعات سازمان صنايع و معادن استان كرمان در سال 1383 ، تعداد 649 فقره جواز تاسيس براي واحدهاي صنعتي در استان صادر گرديده است كه نسبت به سال قبل ، 1/50 درصد افزايش نشان مي دهد . شهرستانهاي كرمان و بم به ترتيب با سهم 34 و 8/26 درصد از كل جوازهاي تاسيس صادره در بين شهرستان هاي استان جايگاه اول و دوم را به خود اختصاص داده اند . بيشترين سهم از جوازهاي تاسيس صادره با 33 درصد مربوط به ساير محصولات كاني غير فلزي و كمترين سهم با 15/0 درصد مربوط به انتشار و چاپ و تكثير و ماشين آلات دفتري و حسابداري بوده است . طي سال 1383 ، سازمان صنايع و معادن استان تعداد 147 فقره پروانه بهره برداري براي واحدهاي صنعتي صادر كرده كه نسبت به سال 1382 معادل 47 درصد رشد داشته است . ميزان اشتغال ايجادشده توسط اين تعداد پروانه بهره برداري صادر شده 14513 نفر بوده كه شهرستان هاي بم ، رفسنجان ، كرمان و سيرجان به ترتيب با 5/42 ، 4/36 ، 8/11 و 1/6 درصد از كل اشتغال ايجاد شده ، بيشترين سهم را به خود اختصاص داده اند . اشتغال ايجاد شده توسط پروانه هاي بهره برداري نسبت به سال 1382 از رشد كمي قابل ملاحظه اي برابر 254 درصد برخوردار گشته است . همچنين ميزان سرمايه گذاري صورت گرفته توسط كارگاههاي به بهره برداري رسيده معادل 10801 ميليارد ريال بوده كه صنايع موجود در شهرستان رفسنجان با 2/52 درصد از كل سرمايه گذاري انجام شده در صدر قرار گرفته است .
در سال 1383 ، به ازاي هر نفر شاغل در كارگاه هاي صنعتي به بهره برداري رسيده رقمي بالغ بر 744 ميليون ريال ، سرمايه گذاري گرديده است . در حالي كه ميزان سرمايه گذاري سرانه شاغلين در سال 1382 نزديك به 380 ميليون ريال بوده است . امار اخير نشان مي دهد كه ميزان سرمايه گذاري سرانه شاغلين در سال 1383 نسبت به سال 1382 نزديك به 2 برابر افزايش يافته است كه بيانگر استفاده كارگاه هاي صنعتي از تكنولوژي سرمايه بر در سال 1383 مي باشد .
فعاليت هاي انجام گرفته در كارگاه هاي صنعتي توانسته است ارزش افزوده اي معادل 3797753 ميليون ريال ايجاد كند كه سهم هر كارگاه از ارزش افزوده ايجاد شده برابر 362484770 ريال بوده است . همچنين سهم هر نفر نيروي كار از ارزش افزوده كارگاه هاي صنعتي كه بهره وري نيروي كار را نشان مي دهد بالغ بر 99200000 ريال محاسبه گرديده است . لازم به ذكر است كه سرمايه گذاري صورت گرفته در اين كارگاه ها 163480 ميليون ريال بوده كه 3/4 درصد از ارزش افزوده ايجاد شده را در بر مي گيرد و نزديك به 70 درصد از اين سرمايه گذاري در ارتباط با ماشين آلات انجام گرفته است .
كارگاه هاي كوچك صنعتي (9-1 نفر كاركن )
كارگاه هاي صنعتي زير 10 نفر كاركن استان با در اختيار داشتن 99 درصد از كل كارگاه هاي صنعتي استان توانسته اند 7/62 درصد اشتغال ، 3/21 درصد سرمايه گذاري و 2/10 درصد ارزش افزوده ايجاد شده در كارگاه هاي صنعتي استان را به خود اختصاص دهند . نكته قابل تامل آن است كه اين گروه از كارگاه هاي صنعتي با در اختيار داشتن نزديك به 63 درصد از شاغلان كارگاه هاي صنعتي استان ، سهم بسيار ناچيزي از ارزش افزوده بخش صنعت را در بر مي گيرند . بهره وري نيروي كار در كارگاه هاي مذكور برابر 16230871 ريال بوده است كه در مقايسه با بهره وري كل كارگاه هاي صنعتي 84 درصد كمتر مي باشد .
مشخصات كارگاه هاي صنعتي استان كرمان :1383
| شهرستان | جوازتاسيس صادرشده(فقره) | پروانه بهره برداري صادر شده (فقره) | ميزان اشتغال بر اساس پروانه بهره برداري (فقره) | ميزان سرمايه گذاري بر اساس پروانه بهره برداري ( ميليون ريال) | ||||
| تعداد | درصد | تعداد | دزصد | ميزان | درصد | ميزان | درصد | |
|
بافت |
11 |
69/1 |
3 |
02/2 |
53 |
37/0 |
12823 |
12/0 |
|
بردسير |
5 |
77/0 |
1 |
68/0 |
26 |
18/0 |
4500 |
04/0 |
|
بم |
174 |
81/26 |
30 |
2/20 |
6168 |
5/42 |
2510529 |
2/23 |
|
جيرفت |
28 |
31/4 |
8 |
22/5 |
66 |
45/0 |
5510 |
05/0 |
|
راور |
2 |
31/0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
|
رفسنجان |
59 |
09/9 |
20 |
6/13 |
5286 |
2/36 |
5462890 |
2/52 |
|
زرند |
25 |
85/3 |
3 |
02/2 |
26 |
18/0 |
5950 |
06/0 |
|
سيرجان |
71 |
90/10 |
18 |
2/12 |
886 |
1/6 |
655865 |
07/6 |
|
شهربابك |
22 |
39/3 |
2 |
36/1 |
207 |
43/1 |
1379634 |
8/12 |
|
عنبرآباد |
3 |
46/0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
|
كرمان |
221 |
1/34 |
61 |
5/21 |
1709 |
8/11 |
492357 |
56/4 |
|
كوهبنان |
2 |
31/0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
|
كهنوج |
24 |
7/3 |
1 |
68/0 |
86 |
59/0 |
91068 |
84/0 |
|
منوجان |
2 |
31/0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
|
كل استان |
649 |
100 |
147 |
100 |
14513 |
100 |
10801126 |
100 |
واحدهاي فعال صنعتي استان كرمان به تفكيك گروه صنعت :1383
| گروه صنعت | تعداد | سرمايه ثابت (ميليون ريال) | اشتغال (نفر) | سرانه سرمايه اشتغال (ميليون ريال) | سرانه سرمايه كارگاه (ميليون ريال) |
| استخراج زغالسنگ و لينيت | 4 | 7031200 | 5206 | 1350 | 1757800 |
| استخراج كانه هاي فلزي | - | - | - | - | - |
| محصولات غذايي و آشاميدني | 56 | 716392 | 1286 | 557 | 12792 |
| ساخت منسوجات | 6 | 53445 | 336 | 159 | 8907 |
| پوشاك و عمل آوردن پوست خز | 1 | 3/290 | 7 | 41 | 290 |
| دباغي چرم ، كيف ، چمدان و كفش | - | - | - | - | - |
| چوب و محصولات چوبي به جز مبل | 2 | 2731 | 25 | 109 | 1365 |
| ساخت كاغذ و محصولات كاغذي | - | - | - | - | - |
| انتشار و چاپ و تكثير | - | - | - | - | - |
| كك و فرآورده هاي حاصل از نفت | 2 | 7702 | 33 | 233 | 3851 |
| ساخت مواد و محصولات شيميايي | 8 | 22274 | 158 | 141 | 2784 |
| محصولات از لاستيك و پلاستيك | 14 | 8/243151 | 359 | 677 | 17368 |
| ساير محصولات كاني غير فلزي | 17 | 108177 | 315 | 343 | 6363 |
| ساخت فلزات اساسي | 5 | 30677 | 59 | 520 | 6135 |
| محصولات فلزي و فابريكي | 6 | 23253 | 95 | 245 | 3875 |
| ساخت ماشين آلات و تجهيزات | 7 | 59990 | 136 | 441 | 8570 |
| ماشين آلات دفتري و حسابداري | - | - | - | - | - |
| ماشين آلات و دستگاه هاي برقي | 8 | 47345 | 553 | 86 | 5918 |
| راديو و تلويزيون و وسايل ارتباطي | - | - | - | - | - |
| ابزار پزشكي ، اپتيكي ، دقيق و ساعت | - | - | - | - | - |
| وسايل نقليه موتوري | 6 | 2373438 | 5488 | 432 | 395573 |
| ساير تجهيزات حمل و نقل | 1 | 1946 | 31 | 63 | 1946 |
| مبلمان و ساير مصنوعات | 2 | 62777 | 377 | 166 | 31388 |
| بازيافت | 2 | 16338 | 49 | 333 | 8169 |
| جمع | 147 | 1/10801127 | 14513 | 744 | 73477 |
تعداد جوازهاي تاسيس صادر شده توسط سازمان صنايع و معادن براي ايجاد كارگاه هاي صنعتي بر حسب نوع فعاليت :1383
| فعاليت | 1379 | 1380 | 1381 | 1382 | 1383 |
| صنايع مواد غذايي و آشاميدني | 60 | 79 | 81 | 105 | 129 |
| توليد محصولات از توتون و تنباكو - سيگار | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| توليد منسوجات | 6 | 3 | 12 | 13 | 15 |
| توليد پوشاك و عمل آوردن و رنگ كردن پوست خز دار | 6 | 4 | 8 | 17 | 19 |
| دباغي و عمل اوردن چرم ساخت كيف ، چمدان ، زين و يراق و توليد كفش | 4 | 1 | 2 | 1 | 3 |
| توليد چوب و محصولات چوبي و چوب پنبه و ساخت كالا از ني و مواد حصيري | 2 | 5 | 12 | 8 | 9 |
| توليد كاغذ و محصولات كاغذي | 5 | 6 | 10 | 11 | 21 |
| انتشار ، چاپ و تكثير رسانه هاي ضبط شده | 0 | 0 | 1 | 1 | 1 |
| صنايع توليد زغال كك ، پالايشگاههاي نفت و سوخت هاي هسته اي | 1 | 1 | 4 | 3 | 5 |
| صنايع توليد مواد و محصولات شيميايي | 11 | 13 | 29 | 25 | 34 |
| توليد محصولات لاستيكي و پلاستيكي | 13 | 11 | 27 | 38 | 56 |
| توليد ساير محصولات كاني غير فلزي | 33 | 39 | 50 | 96 | 224 |
| توليد فلزات اساسي | 5 | 10 | 12 | 11 | 16 |
| توليد محصولات فلزي فابريكي بجز ماشين آلات و تجهيزات | 7 | 15 | 24 | 26 | 31 |
| توليد ماشين آلات و تجهيزات طبقه بندي نشده در جاي ديگر | 17 | 24 | 20 | 33 | 27 |
| توليد ماشين آلات اداري و حسابگر و محاسباتي | 0 | 2 | 2 | 1 | 1 |
| توليد ماشين آلات مولد و انتقال برق و دستگاههاي برقي طبقه بندي نشده در جاي ديگر | 8 | 12 | 11 | 10 | 19 |
| توليد راديو و تلويزيون و دستگاههاي وسايل ارتباطي | 3 | 5 | 6 | 1 | 2 |
| توليد ابزار پزشكي و ابزار اپتيكي و ابزار دقيق و ساعت هاي مچي و انواع ديگر ساعت | 0 | 3 | 1 | 1 | 2 |
| توليد وسايل نقليه موتوري ، تريلر و نيم تريلر | 3 | 5 | 7 | 13 | 13 |
| توليد ساير وسايل حمل و نقل | 1 | 1 | 2 | 1 | 3 |
| توليد مبلمان و مصنوعات طبقه بندي نشده در جاي ديگر | 5 | 3 | 12 | 11 | 15 |
| بازيافت | 1 | 0 | 3 | 3 | 6 |
| جمع | 191 | 242 | 336 | 429 | 651 |
صنايع دستي :
قاليبافي
سالهاي زيادي است كه قالي كرمان در جهان جاي خاصي داشته ودارد و در بسياري از موزه هاي داخلي و خارجي ميتوان قاليهاي بافته شده در كرمان را پيدا نمود. اشخاص زيادي در ساليان گذشته در كرمان از نظر قاليبافي شهرتي پيدا كرده بودند كه ميتوان از جمله آنها به ديلمقاني - آگاه - ارجمند خضري و رشيد فرخي اشاره نمود.
تاريخچه دقيقي براي طراحي نقشه قالي در كرمان در دست نيست اما آنچه مي توان ذكر كرد اين است كه از حدود 200 سال قبل نقشه هايي موجود است كه غالب طراح اين نفشه ها معلوم نمي باشند.
از طراحان معروف و مشهور كرمان مي توان به حسن خان شاهرخي - شيخ رمضان سيرجاني و برادرش حسين خان - بهارستاني - دانشمند عباس نژاد سروري - مرتضي سيرجاني - حاج احمد ايرانمنش ، حاج كاظم ابراهيمي و افراد نامي بسياري اشاره نمود.
از طرحهاي بنام و مشهور قالي كرمان مي توان به نقشه هاي سرام - حسن خاني - عطيه - جورج تيمو - ياسايي ، قاب قراني ،ستوني انواع طرحهاي لچك ترنج زيبا و نقشه هاي آمريكايي اشاره نمود.
گليم بافي
گليم شيريكي پيج چون نگيني بر تارك گليم ايران مي درخشد. يكي از انواع گليم كه در واقع استان كرمان مركز اصلي توليد آن محصوب مي گردد ، گليم شيريكي پيچ يا سوزني است ، شيريكي پيچ نامي است كه بافندگان ايلياتي و روستايي استان كرمان به نوع خاصي از گليم نهاده اند كه اين نوع گليم را از لحاظ بافت مادر قالي نمام نهاده اند. بافت اين گليم انحصارا در اختيار دختران و زنان عشايري و روستايي ميباشد چه آنهايي كخ داراي زندگي عشايري و چه آنها كه اسكان يافته اند.از مراكز اصلي توليد اين گليم ميتوان به شهرهاي بافت و حومه و سيرجان و حومه اشاره نمود .
ميتوان گفت به طور كلي سه نوع گليم ذر استان كرمات توليد ميگردد .
1- گليم شيريكي پيچ يل سوزني 2-گليم چهل ماشوله يا سينه ريز 3- گليم كف ساده
پته دوزي
پته دوزي يعني دوختن نخهاي پشمي بر روي يك پارچه پشمي.
پته دوزي رشته اي از سوزن دوزي است كه در كرمان ، سيرجان ، رفسنجان و گوشه و كنارهاي ديگر اين استان دوخته مي شود. شهرت آن كمتر از قالي نيست و پيدايش آن به درستي بر هيچكس معلوم نيست .
يكي از قديميترين قطعات پته دوزي شده ، روپوش مقبره شاه نعمت الله ولي در ماهان است كه اكنون در موزه اي جداگانه نگهداري مي شود ، اين پته يكي از پركارترين پته هايي است تا كنون تهيه شده است و چنانچه منقول است در سال 1285 ه.ق توسط 16 نفر پته دوز زن و طي دو سال دوخته شده است .
از انواع پته هاي دوخته شده مي توان به نمونه هاي زير اشاره نمود .
1- زير ليواني 2- كوسن 3- پشتي 4- پرده اي 5- جانماز
6- سجاده 7- اشارپ 8- روميزي 9-روتختي 10- جلد قرآن
11-جلد جعبه دستمال كاغذي 12- كيف و كفش 13-بقچه ( سوزني حمام )
عريض بافي
عريض از جمله صنايع دستي فعال ادوار گذشته بوده است كه در روستاهاي هوتك كرمان توسط زنان و مردان روستايي بافته مي شده است عريض پارچه اي پشمي است كه قبلا آن را با دست مي بافتند و از مهمترين مصارف آن در دوخت پته مي توان اشاره نمود.
عريض معمولا به رنگهاي قرمز - سفيد - زرد - سبز عرضه مي شود.
اكنون به علت وجود كارخانجات نساجي بافت اين پارچه با دست مقرون به صرفه نبوده و از جمله رشته هاي صنايع دستي در حال منسوخ شدن مي باشد.
مس تزئيني ( قلم زني روي مس )
به دليل وجود منابع غني مس در منطقه كرمان صنايع دستي تزئيني در اين منطقه از رونق خاصي برخوردار مي باشد. قلم زني روي مس يكي از هنرهايي است كه از ديرباز در اين استان فعاليت چشمگيري داشته و مسافرين و جهانگردان جهت خريد سوغات سفر از كرمان قطعه هاي مس قلمكاري شده به همراه مي برند و در گوشه و كنار هر مهمانخانه و سالن پذيرايي قطعه اي مس قلم زده جلوه گري مي كند .
از انواع مصنوعات دستي اين هنر مي توان به بشقاب ، سيني در اندازه ها و اشكال مختلف - ساعتهاي ديواري - جلد آئينه و آباژورها اشاره نمود .
طبقه بندي و معرفي كلي صنايع دستي استان كرمان
1- بافته هاي داري : محصولاتي كه به كمك دارهاي افقي يا عمودي مستقر در زمين در زمان بافت ، توليد مي شود بافته هاي داري محسوب مي گردند . گليم ساده ، سوزني ، شيركي پيچ و قالي از مشهورترين بافته هاي داري و مهمترين زيراندازهاي سنتي كرمان ميباشد . اين دسته از بافته ها با رشته هايي از جمله طراحي نقش فرش و گليم ، توليد ريس ( خامه قالي ) و توليد نخهاي تار و پود ، رنگرزي سنتي و شيميايي ، رفوگري ، روگيري قالي ، قاليشويي و ... در ارتباط مي باشند .
2- دستبافي ( نساجي سنتي ) : فرآورده هايي كه با كمك دستگاههاي بافندگي دووردي ، چهاروردي ، شش وردي و ژاكارد دستي توليد مي شود دستبافي محسوب ميشود مانند ترمه و شال كه در حال حاضر در استان كرمان ترمه از صنايع دستي منسوخ شده ميباشد و در گذشته در حومه كرمان ( هوتك ) توليد مي شده است و جاجيم بافي كه كماكان پس از گذراندن دوره هاي متعدد از گذشته تاكنون به حيات خود ادامه داده است .
3- رودوزيهاي سنتي : كليه محصولاتي كه از طريق دوختن نقوش سنتي بر روي پارچه هاي عمدتا بدون نقش و يا كشيدن قسمتي از نخهاي تارو پود پارچه بوجود مي آيد در گروه رودوزيهاي سنتي قرار مي گيرد از جمله رودوزيهاي متدوال در كرمان پته دوزي و گلدوزي كه پته دوزي كرمان از مشهورترين رودوزيهاي ايراني است و توسط زنان و دختران سوزن دوز ماهر كرماني انجام ميشود .
4- نمد مالي : انواع فراورده هايي كه بر اثر درگيري و متراكم نمودن پشم و كرك در شرايط فني مناسب از طريق ورز دادن تهيه ميشود از گروه نمد مالي ميباشند كه از اين رهگذر محصولاتي نظير كلاه نمدي ، پالتو نمدي ( كپنك ) ، نمد زيرانداز و ... تهيه ميشود برخي از انواع نمد را ميتوان در شهرستان بافت ( روستاي جواران ) استان كرمان مشاهده نمود .
5- سفالگري و سراميك سازي : به محصولاتي كه با استفاده از گل رس و همچنين گل حاصل از سنگهاي كوارتز و كائو لين به كمك دست و چرخ سفالگري ساخته و سپس پخته ميشوند سفال و سراميك اطلاق ميگردد كه در شهرستانهاي كرمان ، سيرجان ، بم ، بافت ، زرند و رفسنجان سفارگري به همراه مراكزي تحت عنوان فروش محصولات سفالي كماكان به فعاليت خود ادامه مي دهد . كاشي تراشي و مجسمه سازي از ديگر رشته هاي زير مجموعه اين دسته قرار مي گيرد كه در استان كرمان مراكز كمي را به خود اختصاص داده و نسبت به ساير رشته ها بطور اندك داراي فعاليت مي باشند .
6- شيشه گري : محصولاتي كه از طريق شكل دادن مواد معدني ذوب شده در كوره نظير سيليس ، خرده شيشه و يا تركيبي از اين دو و با استفاده از روش دميدن توسط لوله مخصوص و كاربرد ابزار دستي شامل انبر ، قيچي ، قالبهاي ويژه و غيره حاصل ميشود شيشه دست ساز مينامند كه شامل مراحل تكميلي و ترييني ديگري نظير نقاشي ، تراش ، مات كردن و ... ميباشد . با توجه به بررسي هاي به عمل آمده در خصوص استان كرمان و بررسي هاي زمين شناسي ، منطقه شهداد از خاك مناسب كه داراي سيليس مي باشد برخوردار است ، به همين منظور صنايع دستي كرمان تدابيري در خصوص شيشه گري در اين منطقه انديشيده است .
7- توليد فرآورده هاي پوست و چرم : محصولاتي كه با استفاده از پوست و چرم دباغي شده به شيوه سنتي توليد ميگردد نظير پوستين ، كلاه پوستي ، چاروق ، محصولات تكميلي چرمي ( نظير تلفيق چرم با محصولات دستباف ) جزو اين گروه هستند ، در زمينه توليد فرآورده هاي پوستي شهرهايي نظير كرمان و شهربابك فعاليت دارند كه با توجه به وجود كارخانه چرم سازي در شهربابك در آينده اي نه چندان دور رشد چشمگيري را در اين منطقه شاهد خواهيم بود .
8- ساخت محصولات فلزي و آلياژ : فراورده هايي كه به شيوه سنتي با استفاده از ابزار دستي و انواع فلزات ( مس ، نقره ، طلا و آهن ) و انواع آلياژها ( برنج و ورشو ) توليد مي گردد نظير انواع ظروف خانگي ، چاقو ، قند شكن ، قفل و ... جزو اين گروه هستند كه در حال حاضر صنعت مسگري و قلمزني روي مس در كرمان و چاقو سازي در راين رواج دارد . هنر - صنعت فرفورژه يكي از رشته هاي نوين در زمينه ساخت محصولات كاربردي فلزي ميباشد كه امروزه از جايگاه ويژه اي برخوردار است .
9- قلمزني و حكاكي روي فلزات و آلياژها : هنر - صنعتي است كه طي آن طرحها و نقوش سنتي با استفاده از قلم ، چكش و ساير ابزار دستي بر روي اشياي ساخته شده از فلز يا آلياژ شكل مي گيرد كه هم اكنون هنر قلمزني در كرمان با سابقه اي طولاني كماكان رونق دارد .
10- سنگ تراشي و حكاكي روي سنگ : شامل مصنوعاتي مي گردد كه مواد اصلي آن را انواع سنگها نظير فيروزه ، سنگ مرمر ، سنگ يشم ، سنگ سياه ، سنگ سفيد و ... تشكيل مي دهد و به كمك ابزار و وسايل مختلف تراشيده ميشود . نظير انواع ظروف ، پايه چراغ ، هاون ، ظرف ميوه ، انواع نگين ، آثار تزئيني و ... در زمينه سنگ تراشي و حكاكي روي سنگ صنعتگران شهر كرمان و راور به خاطر آثار متنوع و با ارزشي كه از سنگهاي گوناگون توليد و ارائه مينمايند شاخص هستند .
11- خراطي چوب : شيوه اي از توليد محصولات چوبي است كه طي آن و توسط ابزار و وسايل مختلف و عمدتا به وسيله دستگاه خراطي اشيايي نظير انواع قليان ، گهواره ، پايه آباژور و ظروف مختلف ساخته و پرداخته مي شود . اين حرفه كه قدمت و پيشينه اي بس طولاني دارد هم اكنون در شهرستان بافت ( دهستان خبر ) و شهرستان كرمان رونق دارد .
12- منبت كاري ، كنده كاري و مشبك كاري چوب : شيوه اي ديگر از توليد محصولات چوبي كه طي آن طرحها و نقوش سنتي با استفاده از قلم ، چكش ، مغار و ساير ابزار نجاري بر روي چوبهاي مرغوب و بادوام شكل مي پذيرد ، كه در شهرستان كرمان مقرر است در واحد هنركده مديريت صنايع دستي آموزش داده شود . لازم به ذكر است كه منبت استيل در كرمان داراي چند مركز فعال ميباشد . منبت كاري و كنده كاري تنها محدود به ايجاد نقوش بر روي چوب نمي باشد بلكه منبت هايي نظير منبت سنگ ، منبت فلز ، منبت گچ و ... وجود دارد كه در استان كرمان گچ بري يكي از رشته هاي مربوطه بوده كه در اغلب اوقات با فن قالب گيري توام ميباشد .
13- ساخت زيور آلات : مراد ساخت و توليد جواهرات محلي و همچنين زينت آلات با استفاده از طلا ، نقره آلات و انواع آلياژها كه در شهرستان كرمان اين صنعت توسط چندين استاد كار ماهر احيا و حفظ گرديده است .
14- معرق كاري : ترسيم طرحها و نقشهاي سنتي بر روي زمينه چوبي يا سراميك و خالي كردن داخل خطوط طرحها و پر كردن فضاي خالي شده بوسيله قطعات آماده شده چوبي ، سراميك ، فلزي ، صدفي و سنگي را معرق كاري گويند . هنر معرق شامل معرق چوب ، كاشي معرق و معرق سوخت روي چرم ميگردد . لازم به ذكر است كه اين هنر در كارگاه فعال هنركده صنايع دستي كرمان هم اكنون آموزش داده مي شود .
15- حصير بافي : منظور از حصير بافي كه ضمنا بامبو بافي ، مرواربافي ، تركه بافي ، سبد بافي و چيغ بافي را نيز شامل مي شود ، همان بافت رشته اي حاصل از الياف سلولزي ( گياهي ) با كمك دست و ابزار دستي است كه طي آن محصولات مختلفي نظير حصير زير انداز ، سفره حصيري ، انواع سبد ، انواع ظروف و ... توليد و عرضه مي گردد كه در حال حاضر در شهرستانهاي بم ، جيرفت و كهنوج توسط مديريت صنايع دستي استان كرمان آموزش داده و احيا گرديده است .
16- ساخت اشياي مستظرفه و هنري : منظور ساخت اشيا و وسايل ظريفي است كه در ان از عامل هنر به مراتب بيش از فنون توليدي استفاده گرديده و در خلق اثر نقش تعيين كننده اي دارد ، اين گروه شامل نگارگري ، نقاشي روي صدف ، پاپيه ماشه ، تذهيب ، و تشعير مي شود . لازم به ذكر است كه در اين زمينه ايجاد كارگاه آموزشي يكي از اهداف مديريت صنايع دستي استان كرمان ميباشد .
17- مكرومه بافي مرواريد بافي و قلاب بافي : اين رشته ها در خدمت تزئينات داخلي منازل در جهت شكل دهي و زيبايي بكار مي روند ، در اين رشته ها با استفاده از رشته نخهايي به صورت كلاف از الياف مصنوعي و طبيعي و موادي تزئيني نظير مرواريد به توليد محصول پرداخته ميشود .
18- صحافي : اين رشته از رشته هاي تكميلي صنعت كاغذ سازي به حساب مي آيد كه در تمامي شهرستانها در خدمت چاپ و نشر انواع كتب قرار گرفته است ، بديهي است عدم وجود چنين رشته اي ساير رشته هاي مربوطه را با مشكل اساسي مواجه خواهد نمود .
19- گلسازي : يكي از رشته هايي كه هم اكنون در اقصي نقاط كشور و همچنين استان كرمان رونق و پيشرفت قابل توجهي پيدا نموده است گلسازي ميباشد كه عمدتا با بكارگيري موادي از جمله خمير گل چيني به مرحله ظهور ميرسد .
20- بافت سجاده : توليد پشتي ، سرمه دوزي ، سفره بافي و عروسك سازي : اين رشته ها از ديگر رشته هاي صنايع دستي استان كرمان ميباشند كه هر كدام با استفاده از ابزار و مواد مورد نياز در جهت توليد محصول فعاليت نموده از اهميت ويژه اي برخوردار ميباشند ، اگر چه موارد مربوط به بعضي از رشته ها در استان كرمان انگشت شمار ميباشد اما اينكه استعداد بالقوه موجود در هر يك ميتواند با بكارگيري و ايجاد زمينه هاي مناسب در جهت پرورش به بالفعل تبديل گردد غير قابل انكار است .
از ميان صنايع دستي رايج در استان كرمان ، بافت فرش دستباف و گليم از عموميت و اهميت بيشتري برخوردار بوده و تعداد بيشتري از صنعت گران خانگي را به خود مشغول داشته است . بر اساس آمار گزارش شده از سوي مديريت فرش و كميته امداد امام خميني در سال 1383 ، به ميزان 5/4654 متر مربع قالي به ارزش 7649 ميليون ريال بافته شده كه ميزان اشتغالزايي آن 2904 نفر بوده است . گليم بافته شده تحت پوشش كميته امداد ، 535 متر مربع گزارش گرديده است كه از ارزشي معادل 581 ميليون ريال برخوردار بوده و با سرمايه گذاري 90 ميليون ريال موجبات اشتغالزايي 225 نفر را فراهم كرده است .
جدول تعداد هنر جويان و هنر اموختگان بر اساس رشته در سال 84
| رديف | شرح | تعداد هنر جويان | تعداد هنر آموختگان | تعداد مربيان | |||
| زن | مرد | زن | مرد | زن | مرد | ||
|
1 |
گليم شيريكي پيچ |
300 |
180 |
271 |
178 |
6 |
1 |
|
2 |
پته دوزي |
357 |
- |
352 |
- |
6 |
- |
|
3 |
زري دوزي |
75 |
- |
70 |
- |
2 |
- |
|
4 |
منبت |
40 |
40 |
36 |
39 |
2 |
1 |
|
5 |
معرق |
195 |
- |
165 |
- |
3 |
1 |
|
6 |
مشبك |
165 |
- |
115 |
- |
3 |
1 |
|
7 |
مس تزئيني |
200 |
- |
250 |
- |
2 |
- |
|
8 |
مصنوعات چرم |
15 |
- |
10 |
- |
2 |
- |
|
9 |
مرواريد دوزي |
160 |
80 |
50 |
37 |
2 |
1 |
|
10 |
منجوق دوزي |
50 |
190 |
40 |
186 |
2 |
1 |
|
11 |
نگارگري |
55 |
- |
52 |
- |
1 |
- |
|
12 |
تذهيب |
47 |
- |
39 |
- |
1 |
- |
|
13 |
آينه دوزي |
50 |
15 |
44 |
13 |
1 |
1 |
|
14 |
ابريشم بافي |
30 |
- |
24 |
- |
1 |
- |
|
15 |
توپ دوزي |
20 |
- |
18 |
- |
1 |
- |
|
16 |
چاقوسازي |
- |
20 |
- |
20 |
- |
1 |
|
17 |
حصيربافي |
75 |
- |
66 |
- |
1 |
- |
|
18 |
خوس دوزي |
40 |
- |
31 |
- |
1 |
- |
|
19 |
سوزن دوزي |
165 |
140 |
161 |
131 |
2 |
1 |
|
20 |
سكه دوزي |
35 |
- |
32 |
- |
1 |
- |
|
21 |
طراحي سنتي |
37 |
- |
32 |
- |
1 |
- |
|
22 |
طراحي گليم |
55 |
- |
48 |
- |
3 |
- |
|
23 |
عروسك محلي |
70 |
- |
65 |
- |
1 |
- |
|
24 |
قلاب بافي |
145 |
132 |
137 |
96 |
1 |
1 |
|
25 |
مجسمه سازي |
184 |
- |
171 |
- |
1 |
- |
|
26 |
سفالگري |
135 |
- |
133 |
- |
3 |
- |
|
27 |
نقش برجسته سفال |
107 |
- |
97 |
- |
1 |
- |
|
جمع |
2662 |
797 |
2509 |
700 |
52 |
10 | |
ماخذ: مديريت صنايع دستي استان كرمان
مقايسه شاخص هاي صنايع دستي استان كرمان :1383
| شرح | مديريت صنايع دستي | جهادكشاورزي | كميته امداد امام خميني | مديريت فرش |
| تعداد دوره آموزشي ( دوره) | 195 | 18 | 158 | - |
| تعداد افراد آموزش ديده ( نفر) | 3500 | 270 | 2215 | - |
| تعداد كارت شناسايي در سال | 1426 | 270 | - | - |
| تعداد خانوارهاي تحت پوشش ( خانوار) | 1426 | - | 1055 | - |
| تعداد كارگاه هاي صنايع دستي | 15 | - | - | - |
| تعداد تعاوني هاي توليدي | 41 | - | - | - |
| تعداد افراد تحت پوشش تعاوني ها ( نفر ) | 783 | - | - | - |
ماخذ: سازمان جهاد كشاورزي ، مديريت فرش ، مديريت صنايع دستي و كميته امداد امام خميني استان كرمان
فعاليت هاي صنايع دستي استان كرمان به تفكيك نوع توليد : 1383
| نام دستگاه | قاليبافي | گليم بافي | ||||||
| توليد (مترمربع) | ارزش توليد (ميليون ريال) | سرمايه گذاري (ميليون ريال) | اشتغال (نفر) | توليد ( متر مربع) | ارزش توليدات (ميليون ريال) | سرمايه گذاري (ميليون ريال) | اشتغال (نفر) | |
| مديريت فرش | 1370 | 4795 | - | 1370 | - | - | - | - |
| كميته امداد امام خميني | 5/3284 | 2854 | 1342 | 1534 | 535 | 581 | 90 | 225 |
ماخذ : مديريت فرش استان كرمان ، كميته امداد امام خميني استان
استان همدان از جمله استان ها و مناطقي است كه زيبايي ها و جاذبه هاي بكر و منحصر به فرد طبيعت را در كنار آثار تاريخي، فرهنگي و بناهاي بازمانده از دوران باستان يكجا به مسافران و علاقه مندان هديه مي كند و به همين دليل همه ساله جمع كثيري از ايرانگردان و جهانگردان خارجي در ايام مختلف از جاذبه هاي توريستي و سياحتي اين استان ديدن مي كنند. با آرزوي سپري كردن روزهاي خوش و پرخاطره در سفر به استان همدان، اطلاعاتي چند از ويژگي هاي سياحتي و امكاناتي كه براي مسافران در سطح اين استان در نظر گرفته شده است ارائه مي شود.
موقعيت طبيعي و جغرافيايي
استان همدان با وسعتي حدود 20000 كيلومتر مربع و بيش از 2 ميليون نفر جمعيت، در غرب ايران قرار گرفته است با 8 شهرستان به نامهاي: همدان- ملاير- نهاوند- تويسركان- اسدآباد- كبودرآهنگ- بهار و رزن.
شهر همدان در طول 48 درجه و 31 دقيقه و عرض 34 درجه و 47 دقيقه جغرافيايي واقع است و مساحت آن به 90 كيلومتر مربع مي رسد. اين شهرستان از شرق به اراك و ساوه، از جنوب به ملاير و تويسركان، از غرب به اسد آباد و كنگاور و از شمال به كبودرآهنگ و لالجين محدود است.
شهر همدان، در دامنه كوهستان الوند قرار دارد و ارتفاع آن از سطح دريا 3574 متر است و رشته كوه الوند مرز طبيعي همدان و تويسركان بشمار مي رود كه بلندترين قله آن كلاغ لان ناميده مي شود.
850 اثر تاريخي، فرهنگي و چشم اندازهاي بي نظير طبيعي استان همدان در انتظار مسافران است. اين استان محصور در دامنه هاي شرقي زاگرس و ارتفاعات منفرد الوند از پرجاذبه ترين مناطق تاريخي، فرهنگي و سياحتي ايران محسوب مي شود و سالانه افزون بر 2 ميليون ايرانگرد و جهانگرد خارجي از 850 اثر تاريخي، فرهنگي و چشم اندازهاي بي نظير و بديع طبيعي اين استان بازديد مي كنند.
استان همدان هر ساله در ايام نوروز و تعطيلات تابستان پذيراي خيل عظيمي از مسافران است. به همين منظور كليه سازمانها، ادارات، هتلها، مهمانپذيرها و اماكن پذيرايي همراه با مردم فهيم استان، تمامي امكانات خود را براي پذيرايي از مسافران بسيج كرده اند.
جاذبه هاي همدان
· آرامگاه بوعلي
· آرامگاه باباطاهر
· كتيبه گنجنامه
· مجسمه شيرسنگي
· گنبد علويان
· برج قربان
· مسجد جامع
· مقبره استر و مردخاي
· سد اكباتان
· تپه عباس آباد
· پيست اسكي تاريك دره
· موزه بوعلي
· موزه تاريخ طبيعي
· موزه هگمتانه
· امامزاده شاهزاده حسين
· امازاده يحيي
· امامزاده محسن
· امامزاده هادي ابن علي
· امامزاده اهل بن علي
· امامزاده اسماعيل
جاذبه هاي ملاير
· پارك سيفيه
· مسجد جامع
· تپه توشيجان
· رودخانه حرم آباد
· كوههاي سرده و گرمه
· مسجد شيخ الملوك
· امامزاده عبدالله
· امامزاده زبيده خاتون
جاذبه هاي نهاوند
· ستون سلوكي
· ميدان قيصريه
· مسجد جامع
· حمام حاج آقا تراب
· سراب گيان
· سراب فارسيان
· سراب ملوسان
· سراب گاماسياب
· مقبره باباپيره
· بند ليلي يادگار
جاذبه هاي تويسركان
· مقبره حيقوق نبي
· آرامگاه مير رضي الدين
· مدرسه علميه شيخ عليخان زنگنه
· كاروانسراي فرسفج
· شاهزاده ناصر
· امامزاده كوه
· امامزاده شاهزيد
· كمربسته سركان
· منطقه خان گرمز
· آبشار افشار
· رودخانه خرم رود
· رودخانه سرابي
· كاروانسراي شاه عباس مربوط به دوره صفويه
جاذبه هاي كبودرآهنگ
· غار عليصدر
· حمام سنگي
· قلعه كيكاووس
· امامزاده ذوالفقار
· امامزاده راهب
جاذبه هاي اسدآباد
· مسجد شاه تهماسب
· سنگ نوشته هاي سلطاني
· كتيبه سلطانيه
· كتيبه يادبود سيد جمال
· رودخانه گردنه
· حمام دوره صفويه
· مسجد ميرزا آقا جاني
· آب انبار شاه عباس
· تالاب پيرسلمان
· تالاب دربند
· امامزاده پير سلمان
جاذبه هاي رزن
· مارچهل دم
· آب معدني سيكندران
· امامزاده اظهر
جاذبه هاي بهار
· لالجين
· آرامگاه حاج شيخ محمد بهاري
· دشت بهار
سوغات استان همدان
سفال و سراميك، چرم و كالاي چرمي، فرش، گليم و جاجيم، انگشت پيچ، سير، شير شيره، قيسي، مويز، شيره انگور.
سوغات ملاير
انگور، شيره، كشمش سبز و تيزابي، باسلق، سجق، عسل، منبت كاري، فرش، گليم، گيوه
سوغات تويسركان
گردو، بادام، پشمك، نقل و نبات، عسل، سماق، منبت كاري، صابون محلي، انواع آلو، شاطه حلوا.
سوغات نهاوند
گز، لواشك، سنل، آلو، خيارشور، حلوا گردويي، عسل، نقل
سوغات اسد آباد
رب گوجه فرنگي، مويز، شيره
| فاصله شهرستانهاي استان همدان | ||||||||||||
| ||||||||||||
| ||||||||||||
| ||||||||||||
| ||||||||||||
| ||||||||||||
| ||||||||||||
| ||||||||||||
| ||||||||||||
| ||||||||||||
| ||||||||||||
| ||||||||||||
| ||||||||||||
 |
|
|
 |
|
|
 |
استان گلستان |
|---|---|
| مرکز | گرگان |
| شهرستانها | آزادشهر | آققلا | بندر گز | ترکمن | رامیان | علیآباد | کردکوی | کلاله | گرگان | گنبد کاووس | مینودشت |
| شهرها |
آزادشهر | آققلا | انبار آلوم | اینچهبرون | بندر ترکمن | بندر گز | خانببین | دلند | رامیان | سرخنکلاته | سیمینشهر | علیآباد | فاضلآباد | کردکوی | کلاله | گالیکش | گرگان | گمیشان | گنبد کاووس | مراوهتپه | مینودشت | نگینشهر | نوده خاندوز | نوکنده |
| نقاط دیدنی |
آبشار شیرآباد | آرامگاه قابوس بن وشمگیر | آشوراده | النگدره | پارک ملی گلستان | تالاب آلاگل | تالاب گمیشان | سد اسکندر | سد وشمگیر | شبهجزیره میانکاله | آرامگاه مختومقلی فراغی | میل رادکان | ناهارخوران |
بخش بیشتر استان گلستان آبوهوای معتدل مدیترانهای دارد ولی جلگهٔ گرگان به لحاظ مجاورت با صحرای ترکمنستان، دوری از دریا و کاهش ارتفاعات، آب و هوای نیمه بیابانی و گرم دارد.
جنگلهای مرطوب دامنههای شمالی البرز در مشرق به جنگلهای مینودشت و گلستان میرسد. قله چالویی شاهکوه از مهمترین قلههای استان گلستان و ارتفاع آن 3750 متر است. مراتع عمدهٔ قشلاقی استان در جلگه گرگان است که بین رودخانه گرگان و مرکز ترکمنستان قرار دارند.
استان گلستان از نظر ناهمواری به سه ناحیه زیر تقسیم میشود :
در اقتصاد استان کشاورزی به ویژه دامداری نقش اساسی دارد. صنایع عمده وابسته به کشاورزی و جنگل و صنایع دستی است.
زبانهای رایج در این استان عبارتاند از فارسی، مازندرانی، زابلي . کتولی و ترکمنی . فارسیزبانها در مرکز استان سکونت دارند. مازندرانیها در شهرهای غربی (کردکوی - بندرگز - نوکنده )و روستاهای غربی استان(حد واصل شهر گرگان تا مرز استان مازندران) کتولی ها بیشتر در اطراف شهرستان علی آباد کتول و ترکمنزبانان در بخش شرقی و شمالی استان سکونت دارند.
کوثر، وشمگیر، گرگان ،نومل، گرمابدشت، گلستان یک و دو.
استان گلستان از طریق راه آهن سراسری (راه آهن شمال) از شهر گرگان تا بندر ترکمن و از آنجا به ساری و سوادکوه و گرمسار و تهران متصل شده است. همه ساله به دلیل موقعیت خوب استان در مسیر مسافرین عازم به مشهد از سمت استان مازندران پذیرای هزاران گردشگر ایرانی است.
جاجیم، صنایع دستی، ماهی، خاویار، پنبه، حلوا اماج، نان شیرینی (زنجفیلی، قُطاب) ، قالی، قالیچه، پشتی ترکمنی
|
میانکاله شبه جزیره ی میانکاله شبه جزیرهء میانکاله درشمال وشمال شرقی شهرستان بهشهر قرار گرفته وازشمال به دریای مازندران ازمشرق به تنگه آشوراده ازجنوب به خلیج گرگان واز مغرب به اراضی زاغمرز وامیرآباد محدود می باشد طول این شبه جزیره نزدیک به65 کیلو متروعرض آن از5/2تا6/5کیلومتر متغیر است. وضعیت توپوگرافی: تپه های شنی کم ارتفاع ازغرب به شرق شبه جزیره ی میانکا له امتداد دارد ارتفاع تپه های شنی به سوی شرق کاهش یافته ودر قسمت انتهایی شرق اثری ازتپه های شنی مشاهد ه نمی شود. وضعیت آب و منابع آن: سطح آب های زیرزمینی منطقه بسیار بالا است وبطورمتوسط2تا3مترمی باشد. عمق برخورد به سفره ی آزاد در جلگه ازصفرتا 10متر متغیر است.اغلب آب چاه های سطحی شورولب شور است.دامداران باحفرچاه های کم عمق آب مورد نیاز رابرای شرب دام تامین می نمایند.در بعضی از نقاط شبه جزیره رگه های آب شیرین وجود دارد که میزان محدودی آب می باشد. وضعیت آب وهوا در میانکاله ایستگاه هوا شناسی وجود نداردوارزیابی داده های آب وهوایی سه ایستگاه هواشناسی نزدیک منطقه در تیر تاش بهشهر وبابلسر تشابه چندانی با شرایط آب وهوایی میانکاله ندارد.بارندگی منطقه بسیارکم ودوره ی خشکی آن طولانی است. وضعیت حیات وحش پناهگاه حیات وحش وتالاب میانکاله که یکی ازمناطق حفاظت شده ی بین المللی است علاوه بر اینکه زیستگاه دائمی بسیارمناسبی برای پرندگان بومی نظیر قرقاول ودراج است به علت دارا بودن شرایط خاص اقلیمی همه ساله در فصل زمستان زیستگاه وپناهگاه مناسبی برای زمستان گذرانی پرندگان مهاجر است که از سیبری به این مناطق گرمسیری مهاجرت می کنند. در این منطقه نمونه ای از پرندگان مهاجر شامل فلا مینگو غاز خاکستری ،غازپیشانی سفید کوچک، پلیکان، لک لک سیاه، نوعی کبک ، انواع مرغابی. و.......به سر می برند. پستانداران موجود شامل خوک وحشی ،شغال،جوج تیغی،خرگوش،روباه،و.....می باشند. وضعیت پوشش گیاهی قسمت وسیعی از شبه جزیره ی میانکاله مرتع می باشد که منحصراٌ جهت چرای دام مورد استفاده بوده وپوشش این اراضی را نباتات مخصوص مرتعی و چمنی تشکیل داده اند. درقسمتی از اراضی شوره زار منطقه زمین دارای پوشش ضعیفی بوده وشامل گیاهان مقاوم به شوری است. اراضی شوره زار ساحلی دریا عمو ما از انواع گیاهان پوشیده می با شند
شبه جزیره میانکاله با ریکه ای خشکی است که پهنه ای آ بی سه طرف آن را احاطه کرده و فرودگاهی نسبتا امن را برای پرند گان مهاجر فراهم آورده است. تالاب واکوسیستم های آبی با ارزش مجموعه ای کم نظیر و منحصر به فرد طبیعی را به وجودآورده که با توجه به قابلیت های اکو لوژیک آن توجه بسیاری از سازمان هاومحققان جهانی را به خود جلب کرده است . میانکاله یکی از مهمترین مخارن نگهداری وحفظ ژن های گیاهی وجانوری در بیوسفر(زیست کره) می باشد.که تدابیر بین ا لمللی وعلمی مناسبی را می طلبد. شبه جز یره وخلیج میا نکاله درکنارآن به عنوان پناهگاه پرندگان مهاجریکی از مناطق پنجاه ونه گانه بین المللی ذخایر طبیعی بیوسفری زمین شناخته شد ه است.تالاب میانکاله به وسعت 68هزارو800هکتار دراستان مازندران ازحساسیت ویژه ای برخوردار می باشد. ونقش موثری در گردش انرژی دارد.جانوران وگیاهان دراین محیط آبی به هم وابسته اند ونقش اکولوژی هریک ا ز آنها ادامه حیات را در این اکو سیستم تنظیم می کند. میانکاله امروزه متشکل ازاکوسیستم های مختلف چون شنزارهای ساحلی تپه های کم وبیش متحرک شنی شورزار ا نارستان وجوامعی با گیاهان غالبی چون سازیل تمشک وانارمی باشد.درگذ شته های نه چندان دورمنطقه بسیار متفاوت ازآ نچه امروزه به چشم می اید معرفی شده است میانکاله شبه جزیره ای است که ازنظراقتصادی دارای اهمیت بسیار است و50درصد خاویار ایران دراین مکان به دست می اید.خلیج میانکاله ازمناطق بزرگ تخم ریزی ازدریا ی خزراست با گرم شدن آب وهوادربهارماهیان کپور برای تخم ریزی ازدریای خزربه این منطقه مهاجرت می کنندوپس ازتخم ریزی دراواخربهاربه دریا می روند ماهیان کفال جایگزین آنها می شوند. میانکاله هر چند باریکه ای بیش نیست اما ژرفایش بسیار است ذخیره گاه بیوسفری میانکاله با هوای معتدل وطبیعتی بکر جذاب ومنحصربه فرد,همراه بابقایای بنا های تاریخی ازبیشترین مولفه های جذب اکوتوریسم می باشد مواهب طبیعی وهمراهی زندگی سنتی درتاریخ پرفرازو نشیب وآ ثاربه جای مانده رزم های تاریخی انگیزه ای برای جذب گردشگرداخلی وخارجی است . این مجموعه (تالاب وشبه جزیره میانکاله) درفهرست اماکن زیست محیطی جهانی ثبت شده است. واز زیباترین تالاب های جهان به شمار می رود. درصورت هماهنگی با سازمان محیط زیست مازندران می توان با قایق به گشت وگذار درتالاب پرداخت |
